EN VAŜINGTONO, VOLEMO AKCEPTI MALKAŜAN MILITON KONTRAŬ RUSIO KRESKAS - JE LA KOSTO DE EŬROPO. DUM NATO-ŜTATOJ ESTAS TIRATAJ EN KONFRONTIĜON, EŬROPO RISKAS FARIĜI LA BATALKAMPO DE EBLA MONDMILITO, AVERTAS Sevim Daĝdelen.

[La usona prezidanto Donald Trump dum gazetara konferenco en Chequers, proksime de Aylesbury en Buckinghamshire, dum la dua tago de sia dua ŝtata vizito al Britio, la 18-an de septembro 2025]

Trump mondmiliton riskas, sed estas Eŭropo kiu batalos.

La usona prezidanto efektivigas 180-gradan turnon en sia Ukrainia politiko. Donald Trump nun ŝajne estas konvinkita, ke Ukrainio povas repreni ĉiujn siajn teritoriojn de Rusio — inkluzive Krimeon. Kaj ne nur, li ŝajnas preta iniciati plentempan eskaladon de la milito en Ukrainio por atingi tion. Tamen ne estas planita ke Usono kondukos ĉi tiun militon kontraŭ Rusio, sed la EU kaj NATO.

La eskalado estis preparita dum la pasintaj semajnoj, kiam Rusio estis ripete akuzata pri supozataj minacoj kontraŭ altrangaj EU-oficistoj kaj pri malrespekto de NATO-aerspaco. Ekzemple, la akuzo, ke Rusio interomis la GPS-signalon de la prezidantino de la Eŭropa Komisiono Ursula von der Leyen, poste disfalis.

La supozata malrespekto de Estona aerspaco devenas de disputo inter Estonio kaj Rusio pri internacia aerspaco en la Balta Maro. Ŝajnas, ke Estonio unuflanke etendis sian antaŭan trimejlan marbordan zonon ĝis 12 mejloj, por poste povi akuzi Rusion pri malrespekto de sia aerspaco.

Apenaux kredindas, ke la malgranda baltia NATO-membro faris ĉi tiujn paŝojn sen apogo de Vaŝingtono. Efektive, Talino povis kalkuli je la subteno de siaj NATO-partneroj en la NATO-konsilio, kiam ĝi tie levis la akuzon pri rusa landlima malrespekto. La usona prezidanto Trump tuj deklaris sian pretecon ke rusaj aviadiloj estu pafitaj malsupren.

La eniro de NATO en la militon — laŭ la scenaro de Vaŝingtono?

Ĉi tio jam estis anoncita en la Sekureckonsilio fare de la pola ministro pri eksteraj aferoj Radoslaw Sikorski — la sama ministro, kiu iam festis la teroristan atakon kontraŭ la Nord Stream-dukto en X. Germanaj eksterpolitikaj oficistoj, kiel ekzemple Jurgen Hardt de la CDU, ankaŭ subtenis la politikon de eskalado kaj anoncis sian pretecon pafi malsupren rusajn aviadilojn — plene konsciante, ke tia ago fare de germanaj aviadiloj signifus eniron de Germanio en la militon.

Ĉiuj signoj indikas scenaron. antaŭenpuŝitan de Vaŝingtono, por revivigi la malnovan militcelon de Joe Biden kaj Annalena Baerbock — “ruinigi Rusion” — ludante nun kun la ideo de rekta NATO-interveno kontraŭ nuklea potenco. Ĉi tiu usona strategio de eskalado estas akompanata de intensigita komerca milito kontraŭ la BRICS-ŝtatoj, nun rekte celante ankaŭ Ĉinion.

De unu semajno jam, Pollando blokas limtransirejojn en Belorusion — interrompante la plej gravan komercvojon inter Ĉinio kaj Eŭropo. Komence pravigita per komuna rus-belorusa armea ekzerco, la limo restas fermita eĉ post la fino de la manovroj. La celo ŝajnas esti dikti la komercpolitikon de Ĉinio — kun gravaj aldonaj riskoj por la ekonomioj de EU-membroŝtatoj, kiuj endanĝerigas siajn rilatjon kun sia plej grava komerca partnero.

Retroŝovo en Latin-Ameriko: mondmilito kiel kromdamaĝo?

Usono ne nur sekvas pli konfronteman politikon en Eŭropo. En Latin-Ameriko, ĝi ree antaŭenpuŝas reĝimŝanĝon sub la preteksto de milito kontraŭ drogoj — tre simile al la 1970-aj jaroj. En Argentino, ekzemple, kie la aliancano de Trump Javier Milei respondecas pri tuta kolapso de la argentina peso kaj la ekonomio, Usono nun havas projekton subteni la landon per miliardoj da pruntoj — en la espero malhelpi, ke ĝia protektato tute disfalu meze de venontaj mezperiodaj elektoj en oktobro 2026.

La usona retroŝova politiko de la malvarma milita epoko revenas — kaj tio inkluzivas subteni siajn proprajn aŭtokratajn aliancanojn. Oni devas nun kalkuli je preteco plenskale eskaladi flanke de Usono. Ŝajne oni jam decidis riski eĉ mondmiliton — en la espero, ke Usono mem povos resti ekstere. Por la popoloj de Eŭropo, tamen, ĉi tiu scenaro prezentas ekstreman danĝeron.

FINO DE ARTIKOLO

Angla teksto aperinta en brita komunista ĵurnalo ‘The Morning Star’ 27-a septembra eldono trovebla ĉe: https://morningstaronline.co.uk/article/trump-risks-world-war-and-europe-do-fighting

Elangligis: Lou O’Carroll/chatGPT